Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-10-04T11:20:14.170684+00:00

Гъэсэпэтхыдэхэр • Джакіуэ • Сэфирэт И Тхылъ: Джакӏуэ

Гъэсэпэтхыдэхэр • Джакіуэ • Сэфирэт И Тхылъ: Джакӏуэ

1. Хэзыгъэгъуазэ

1. Джакӏуэ

1. Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

2. «джакӏуэ» Цӏэгъэлъагъуэ

Хэзыгъэгъуазэ

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъищ уи пащхьэ илъщ.

Илъэс миным щӀигъукӀэ ятхыжурэ зэхуахьэсыжа тхыгъэжьхэу адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ хущытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэр.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр зы мащӀэкӀи кӀащхъэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкърэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэм емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

Мы къыдэкӀыгъуэм къызэщӀиубыда тхылъхэр щатхар ди лъэхъэнэр къихьэным и япэ илъэс минырщ. Ахэр зытеухуакӀи зэхуэдэкъым, зэрытха бзэкӀи зэщхькъым. «Гъэсэпэтхыдэхэр», псалъэм папщӀэ, щӀоупщӀэ цӀыхур ехъулӀэу дунейм тетын щхьэкӀэ ищӀэн хуейхэм. Тхылъаджэри и гур етауэ ущиехэмрэ гъэсэпэтхыдэхэмрэ щӀэдэӀуну, Ӏущыгъэрэ зэхэщӀыкӀ нэсрэ зригъэгъуэтыну къыхуреджэ.

Дунейм щекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэм ящыщу гукъыдэж къезытымрэ игу зэщызыгъауэмрэ я щэхур къэтӀэщӀыным иужь итщ «ДжакӀуэр» зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар. Пасэрей гупсысакӀуэр пщӀэ зыхуэщӀыпхъэмрэ насыпкӀэ узэджэ хъунумрэ зищӀысым я лъыхъуакӀуэ емышыжщ.

ТӀуми аркъудей ещхькъым «Сэфирэт и тхылъыр». Къэжэр (Перс) пащтыхьыгъуэм къыщыхута журтхэр зэрыхуа псэзэпылъхьэпӀэ бзаджэрщ ар зытепсэлъыхьыр, къызэрыгуэкӀ унагъуэ къыхэкӀыу пащтыхь гуащэ хъуа цӀыхубз цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ абыхэм лъапсэкӀуэдыр къахуэмыкӀуэу къызэрызэтенами и хъыбарырщ къиӀуэтэжыр. Тхылъым къыдгурегъаӀуэ журтхэм ехьэжьауэ ягъэмэхуэщӀ «Пуримым» къежьапӀэ хуэхъуар абы щыгъуэ екӀуэкӀа хъугъэ-щӀагъэхэр ару зэрыщытыр.

Зи цӀэ къитӀуа тхылъхэр лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. «Гъэсэпэтхыдэхэр» адыгэбзэкӀэ дунейм къыщытехьар 2017 гъэрщ. «ДжакӀуэр» 2020 гъэм къыдэкӀащ. «Сэфирэт и тхылъыр» адыгэхэм я бзэкӀэ къыщыдэкӀыр иджыщ.

Зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ тхылъаджэм нэхъ гурыӀуэгъуэ щыхъун папщӀэ тхылъ къэс пэублэ псалъэ хуэтщӀащ. Ӏэрыхуэ хъун щхьэкӀэ псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀри тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ, гупсысэ нэхъыщхьэхэр къэзыӀуатэ псалъэхэм я цӀэгъэлъагъуэри апхуэдэ дыдэу кӀэлъытхьыжащ.

Адыгэхэм я анэдэлъхубзэмкӀэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр ябгъэдэтлъхьэныр хуабжьу ди гуапэщ. Абы зи гуащӀэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Джакӏуэ

Джакӏуэ

1. Пэублэ Псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

Пащтыхь Ӏущым и гупсысэхэр

Пэублэ Псалъэ

Пэублэ псалъэ

Зэрытха пасэрей журтыбзэмкӀэ тхылъым зэреджэр «Кохелет»-щ. Апхуэдэущ абы къыхэӀукӀ макъыр зейр зэрызэджэжыр, а фӀэщыгъэми абы фӀэкӀа ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀи ущрихьэлӀэжкъым. «Кохелет» фӀэщыгъэр «пэкӀу», «жылэ зэӀущӀэ» къызэрыкӀ «кахал» пасэрей журт псалъэм къытокӀ, «зэӀущӀэр зэхэзышэ», «цӀыхубэм щӀэныгъэр ялъэзыгъэӀэс», «щӀэныгъэм къыхуезыджэ» жиӀэущ къызэрыбгурыӀуэнури. «Кохелет»-р пасэрей урымыбзэкӀэ «экклезиастес» жиӀэу зэрадзэкӀащ. Ар езыр «кахал» псалъэм мыхьэнэкӀэ техуэ «экклезиа»-м къытокӀ. Тхылъыр нэхъыбэм зэрацӀыху «Экклезиаст» фӀэщыгъэцӀэр къуэпскӀэ зэкӀуэлӀэжри аращ. Тхылъыр адыгэбзэм къыщидгъэтӀасэм пасэрей фӀэщыгъэм хэлъ мыхьэнэ псори къызэщӀиубыдэу «ДжакӀуэ» жытӀэу фӀэтщыныр къызыхэкӀари аращ.

Тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, ДжакӀуэр «Ерусэлим щыпащтыхь Даут и къуэщ» (1:1). Ар цӀыху Ӏущщ, гупсысакӀуэщ. Дунейм щекӀуэкӀыр зэригъэщӀэну, «мы уафэм и щӀагъым» (1:3, 1:9, 1:13, нэгъуэщӀхэри) къыщыхъу псори къихутэну, щыӀэныгъэм и мыхьэнэр, мыухыж насыпыр зищӀысыр зэхигъэкӀыну иужь итщ ДжакӀуэр. «Мы уафэм и щӀагъым цӀыхум гугъуехьыр пылъу щилэжьыр сытым и щхьэпэ?» (1:3) – щӀоупщӀэ ар. Езырами, нэгъуэщӀхэрами, дэтхэнэри гъащӀэм зыӀуигъауэ Ӏуэхугъуэхэм деж къыщрегъажьэри, псэухукӀэ хъуэпсапӀэу илъытэу цӀыхур зыхущӀэкъу псори къанэ щымыӀэу егъэунэхур – мылъкури, къулыкъури, тхъэгъуэри, нэгъуэщӀ куэдри. Гъэунэхуныгъэу ищӀахэми псори зэрыпщӀэншэм, дунейм щекӀуэкӀым къикӀ щӀагъуи зэрыщымыӀэм ирашалӀэ. ГъащӀэм игу зэрызэщигъэуари ДжакӀуэм мызэ-мытӀэу къызэриӀуатэ «хевел» пасэрей журтыбзэ псалъэм «Ӏу бахъэ», «жьы щабэ» жиӀэу аращ къикӀыр. Ауэ псалъэр тхылъым зэрыхэувэр «напӀэзыпӀэм блэкӀ», «зыми щымыщ», «пщӀэ зимыӀэ», «зэхэщӀыкӀыгъуей» жиӀэу иӀэ мыхьэнэ зэхьэкӀахэмкӀэщ.

Сыт-тӀэ апхуэдизу цӀыхум мыухыж насыпу илъытэм щӀылъэӀэсыгъуейр? Дунеижьым щекӀуэкӀ псом елъытауэ цӀыху гъащӀэр зыми зэрыщымыщыр ДжакӀуэм и фӀэщщ: пӀалъэ гуэр зэрыдэкӀыу жиӀари, ищӀари, къехъулӀари ящыгъупщэжынущ икӀи яӀэщӀэхужынущ. «ЛӀэужьхэр зэблокӀ: зыр къохъу, зыр малӀэ, дунеижьращ кӀуэдыж зимыӀэр», – щыжеӀэ тхылъым (1:4). ДжакӀуэм мызэ-мытӀэу къытригъэзэжурэ трегъэчыныхь мылъку бгъэдэлъу хуэщӀауэ псэуми, хуэмыщӀауэ зи гъащӀэр зыхьми, Ӏущми, Ӏулэми пӀалъэ зэраӀэр – дэтхэнэми ажалыр къапэщылъщ. Сыт къэмыхъуми, цӀыхум и Ӏэ илъ зэрыщымыӀэр, абы мащӀэ дыдэ зэрелъытар, сытми игъуэрэ и пӀалъэрэ зэриӀэр рену жиӀэ зэпытщ ДжакӀуэм. Дауи, щӀэныгъэ зэгъэгъуэтынри, захуагъэм тету псэунри фӀыщ, узыфӀэкӀи мыхъунщ, арщхьэкӀэ гъащӀэ кӀыхьрэ зыхуей псомкӀи зэгъэпэща хъуа щыӀэкӀэрэ абы къыпхуахьынкӀэ угугъэнри щхьэгъэпцӀэжщ. ГъащӀэм щэхуу хэлъыр апхуэдизкӀэ гурыӀуэгъуейщ, къэхъунури къэщӀэгъуейщи, ар ауэ сытми зэрымыщӀэкӀэ къэунэхуа гуэру загъуэрэ къыщыпфӀэщӀ щыӀэщ.

«Дауэ-тӀэ узэрыпсэунур?» жаӀэу щӀэупщӀэхэм ДжакӀуэр йоущие: кӀуэрабгъу зыхуамыгъуэтхэмрэ шэч къызытрахьэхэмрэ зрагъэзэгъыну, я Ӏэ зыри зэримылъми еувэлӀэну. И Ӏэнэ зэрыузэдам, ныбжьэгъуфӀхэр зэриӀэм, пӀэщхьагъ тынш зэригъуэтам, ищӀэнрэ ишхынрэ зэриӀэм щыгуфӀыкӀыфу, хъер хилъагъуэу цӀыхур дунейм тетын хуейщ. Апхуэдиз фӀыгъуэр къызыбгъэдэкӀыр Тхьэращ, зи тыгъэри Аращ. А псом хэтхъыкӀыфынри Тхьэм цӀыхум хуищӀа унафэхэм ящыщщ. Псом нэхърэ нэхъыщхьэр – Тхьэм уфӀэлӀыкӀыу, уи дзыхь ебгъэзу упсэунращ. Дунейр къэзыгъэщӀам и пащхьэ цӀыхур щихьэжкӀи, ищӀамрэ илэжьамкӀэ жэуап щитыжынущ.

Япэ Ӏыхьэ

1^1ДжакӀуэм[*], Ерусэлим щыпащтыхь Даут и къуэм, и джэпсалъэр+.

ГъащӀэр пщӀэ зимыӀэщ

2Псори пщӀэншэщ[*], –
жеӀэр ДжакӀуэм, –
псори пщӀэншэщ,
зыми къикӀ щыӀэкъым+.

3Мы уафэм и щӀагъым
цӀыхум гугъуехьыр пылъу щилэжьыр сытым и щхьэпэ+?

4ЛӀэужьхэр зэблокӀ: зыр къохъу, зыр малӀэ,
дунеижьращ кӀуэдыж зимыӀэр.
5Дыгъэр къыкъуокӀыр, къуохьэжыр,
къыщытэджа щӀыпӀэм щетӀысэхыжынуи хуопӀащӀэ.
6Жьыбгъэр ипщэкӀэ зэрохьыр,
ищхъэрэкӀи зэрохьэхыр –
кӀэ имыӀэу зопщэр, зопщэр,
зыщиубла щӀыпӀэми егъэзэжыр.
7Псыежэххэр хышхуэм хуожэ,
арщхьэкӀэ къыщхьэпрыжкъым абы зэикӀ.
Псыежэххэр мажэ зэпыт, ужьыхи ямыӀэ.

8Уатозашэр псоми – Ӏуэтэжыгъуейщ, уеплъкӀи зыбгъэнщӀкъым, уедэӀукӀи пхуэухкъым+.

9ЗыкъеублэрэкӀыж блэкӀам,
къэхъукъащӀэуи щыӀахэм къагъэзэж.
Мы уафэм и щӀагъым щӀэткъым къытезымыгъэзэж!+

10«Еплъыт, мыр сыт гъэщӀэгъуэн!» щыжаӀэ щыӀэщ,
арщхьэкӀэ ари блэкӀа лӀэщӀыгъуэхэм, дыкъэхъун ипэкӀэ, щыӀа гуэрщ.

11Ди япэ итахэр зыщӀэж щыӀэкъым,
дунейм иджыри къытемыхьахэр
абы къакӀэлъыкӀуэнухэми ягу къэкӀыжынукъым+.

ЦӀыхум и Ӏэужьри, и Ӏущыгъэри пщӀэ зимыӀэщ

12Сы-ДжакӀуэщ, ИсрэӀилым срипащтыхьу Ерусэлим сыдэсащ. 13Мы уафэм и щӀагъ къыщыхъу псори къэсхутэну, ӀущыгъэкӀи згъэунэхуну зестащ. Тхьэм цӀыху цӀыкӀум пщэрылъ къыщищӀауэ Ӏуэху хьэлъэщ ар+. 14Мы уафэм и щӀагъ къыщыхъу псоми сыхэплъащи, зы къэмынэу пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым[*].

15Пхуэузэхужынкъым гъэшар,
щымыӀэри къыпхуэмылъытэн+.

16Сэр-сэрурэ сегупсысыжащи, Ӏущыгъэрэ щӀэныгъэу куэд зэзгъэгъуэтащ, Ерусэлим си япэ щыпащтыхьахэм а псомкӀи сащхьэпрыкӀыжащ+. 17Абы щыгъуэщ Ӏущыгъэр зищӀысыр, акъылыншагъэмрэ делагъэмрэ къызыхэкӀыр зэзгъэщӀэну зыщестар, арщхьэкӀэ ари зи щхьэпэ зэрыщымыӀэр къызгурыӀуащ.

18Ӏущыгъэр зи бэм нэщхъеягъуэр и бэщ,
щӀэныгъэр уи куэдыхукӀэ гухэщӀми ухэмыкӀ+.

ЕтӀуанэ Ӏыхьэ

Гур хэзыгъахъуэхэми, дуней хъугъуэфӀыгъуэхэми пщӀэ яӀэкъым

2^1«ГурэпкӀырагъэ гуэр зесхьэнщи зызгъэунэхужынщ, фӀагъыу хэлъыр зыхуэдэр зэзгъэщӀэнщ», – жысӀэри сегупсысащ. АрщхьэкӀэ ари пщӀэншэу къыщӀэкӀащ. 2ДыхьэшхыкӀеиныр акъылыншагъэу къэслъытащ, гурэпкӀырэным къыпхуихь зэрыщымыӀэри зэхэсщӀыкӀащ+. 3Фадэр зэш теупӀэ сщӀыну тезубыдащ, акъылым и гъунэм симыкӀыу делагъэ зесхьэнуи тезухуащ: къыхуиуха гъащӀэ тӀэкӀур мы уафэм и щӀагъым щӀэту щезыхьэкӀ цӀыхум ифӀ зыхэлъыр къэсхутэну сыхуейт.

4Ӏуэхушхуэ зыбжанэ згъэхъащ: унэхэр сщӀащ, жызум хадэхэри згъэтӀысащ, 5пхъэщхьэмыщхьэу къапымыкӀэ щымыӀэу жыг хадэхэмрэ мэз тӀэкӀухэмрэ зезгъэукъуэдиящ. 6Хадэхэм къыщыкӀ жыгхэр псы щымыщӀэн щхьэкӀэ псыгуэнхэри изгъэувэжащ. 7Къэсщэхуащ пщылӀ цӀыхухъуи, пщылӀ цӀыхубзи, абыхэм къащӀэхъуэжа пщылӀхэри сиӀащ. Ӏэщ пӀащэуи, Ӏэщ цӀыкӀууи сиӀар ебэкӀырт тетыгъуэр Ерусэлим щызыӀыгъа дэтхэнэ зыми иӀам нэхърэ. 8Зэхуэсхьэсащ дыщи дыжьыни, къесхьэлӀащ пащтыхьыгъуэхэмрэ щӀыналъэхэмрэ мылъкуу ярылъри. УэрэджыӀакӀуэ цӀыхухъухэри, уэрэджыӀакӀуэ цӀыхубзхэри си куэдт, цӀыхухъугум и щӀасэу бгъафэ чэсейхэри[*] си мащӀэтэкъым.

9Щхьэ лъапӀэныгъэу къызахымкӀэ Ерусэлим си япэ щыпсэуа дэтхэнэ зыми сыфӀэкӀыжат, ауэ акъылыр ӀэщӀыб зэикӀ сщӀакъым+. 10Си нэр здэплъэм сыплъащ, си гум фӀэигъуэми сыпэрыуакъым. СщӀэ псоми сыщыгуфӀыкӀырт – си лэжьыгъэм къыпэкӀуэми ар я щхьэт. 11АрщхьэкӀэ си ӀэщӀагъэ сыхэплъэжщ, гугъуехьу сшэча псоми сегупсысыжри, къанэ щымыӀэу зэрыпщӀэншэри, зи щхьэпэ зэрыщымыӀэри къызгурыӀуащ, мы уафэм и щӀагъым сыт къыщымыхъуми, зэрыпсыхэкӀуадэри къэслъэгъуащ+.

Ӏущыгъэри делагъэри пщӀэ зимыӀэщ

12Ӏущыгъэр зищӀысым, акъылыншагъэмрэ делагъэмрэ зыхуэдэм сегупсысу щӀэздзащ. Пэж дыдэу, пащтыхь тахътэм дэкӀуейм сыт ищӀэфынур, япэ итам и щапхъэм иримыгъуазэмэ?[*]

13Нэхур кӀыфӀым зэрытекӀуэм ещхьу

Ӏущыгъэр акъылыншагъэм зэрефӀэкӀыр къызгурыӀуащ.

14Ӏущым здэкӀуэр ӀупщӀу елъагъу,

Ӏулэр кӀыфӀым Ӏэбэрабэурэщ зэрыхэтыр.

Ауэ тӀуми а зы пӀалъэр къазэрыхуиухари зэхэсщӀыкӀащ+.

15«Ӏулэм къыпэплъэр сэри къыспэщылъмэ, сыткӀэ сыхуэныкъуэ-тӀэ Ӏущыгъэм?» – сегупсысащ абы щыгъуэ.

«Мыр гуэрыри пщӀэншэщ», – жысӀащ сигукӀэ.

16Ӏущри Ӏулэри игъащӀэкӀэ яӀэщӀэмыхужу зигу илъын щыӀэу къыщӀэкӀынкъым:

игъуэр къэсмэ, тӀури ящыгъупщэжынущ.

Ӏулэм ещхьу, Ӏущри зэгуэр мэлӀэж!+

17Мы уафэм и щӀагъым щыхъу-щыщӀэ псоми гур зэӀищӀэу къысщыхъуащ, арыххэуи хуэсщӀащ мы гъащӀэм гущыкӀ. Псори пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым.

ГуащӀэдэкӀыр пщӀэ зимыӀэщ

18ПщӀэнтӀэпсыр къыспыжу къэзлэжьар си ужькӀэ къэкӀуэнум къызэрыхуэнэнум мы уафэм и щӀагъым щызгъэхъахэм лъагъумыхъуныгъэ яхузигъэщӀащ. 19Хэт зыщӀэр ар Ӏущу щытынуми, акъылыншэу къыщӀэкӀынуми? Мы уафэм и щӀагъым сыщӀэту пщӀэнтӀэпсрэ акъылкӀэ къыщызлэжьар псори аракъэ-тӀэ къызыхуэнэнур? Мыри пщӀэ зимыӀэщ.

20Сигу зэщагъэуащ мы уафэм и щӀагъым сыщӀэту гугъуехьыр пылъу къыщызлэжьа псоми: 21и Ӏущыгъи, и щӀэныгъи, и ӀэпэӀэсагъи ирихьэлӀэурэ цӀыхум къилэжьар къанэ щымыӀэу и Ӏуэху зи цӀэ зыхэмылъым къыхуигъэнэжын хуей мэхъу. Мыри пщӀэншэщ, жыпӀэнурамэ, захуагъэ зи цӀэ зыхэмылъщ. 22Сытыр и щхьэпэ мы уафэм и щӀагъым щӀэту цӀыхум гугъуехьыр пылъу щилэжьымрэ къиину щишэчымрэ? 23ӀуэхукӀэ гъэнщӀауэ игъакӀуэ и махуэхэр гухэщӀрэ гукъеуэ хэмыкӀ защӀэщ. Жэщ дыдэми гупсэхугъуэ иӀэкъым. Арыххэуи, мыри пщӀэншэщ.

24Ешхэрэ ефэу, и лэжьыгъэ щыгуфӀыкӀыу псэуным нэхъыфӀ цӀыхум дежкӀэ щыӀэкъым. КъызгурыӀуащ а псор Тхьэм зэритыгъэр+. 25Хэт Арыншэу ишхыр зыщыкӀуэнур, ищӀэми щыгуфӀыкӀыфынур?[*]
26Тхьэр зыхуэарэзы цӀыхум Ӏущыгъи, щӀэныгъи, насыпи ирет. Ауэ псэкӀуэдыщӀэм бэлыхь мыухыжыр трелъхьэ: мылъку зэхуэлъэфэсын нэхъ плъапӀэ имыӀэжу къегъанэ, Тхьэм и нэфӀыр зыщыхуам иужькӀэ ар иритын хуэдэу. Мыри пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым+.

Ещанэ Ӏыхьэ

Сыт ищӀысми пӀалъэ иӀэщ

3^1Сыт ищӀысри щиуха дыдэм къэхъунущ,
сыт хуэдэ Ӏуэхуми мы уафэм и щӀагъым езым и пӀалъэ щиӀэжщ:

2укъыщыхъунуми ущылӀэжынуми пӀалъэ яӀэщ,
хадэ щӀэнми къыхэхыжынми пӀалъэ яӀэщ,
3укӀынми узым еӀэзэнми пӀалъэ яӀэщ,
зэхэкъутэнми ухуэнми пӀалъэ яӀэщ,
4гъынми дыхьэшхынми пӀалъэ яӀэщ,
щыгъуэнми къэфэнми пӀалъэ яӀэщ,

5мывэр зэбгрыдзынми къэщыпыжынми пӀалъэ яӀэщ[*],

ӀэплӀэ ешэкӀынми ӀэплӀэм зыщыдзеинми пӀалъэ яӀэщ,

6къэлъыхъуэнми гъэкӀуэдынми пӀалъэ яӀэщ,
хъумэнми идзыжынми пӀалъэ яӀэщ,
7зэфӀэтхъынми зэгуэдэжынми пӀалъэ яӀэщ,
щымынми псэлъэнми пӀалъэ яӀэщ,

8фӀылъагъуныгъэми лъагъумыхъуныгъэми пӀалъэ яӀэщ,
зауэми мамырыгъэми пӀалъэ яӀэщ.

9ЦӀыхум Ӏуэхуу илэжьыр сыткӀэ къещхьэпэрэ+? 10Слъэгъуащ сэ цӀыху цӀыкӀум Тхьэм къытрилъхьа хьэлъэр зыхуэдэр+. 11КъэгъэщӀыгъэ псори зэрыщытын хуейм тету къигъэщӀащ Абы игъуэм. Пэублэри кӀэухри зимыӀэр зэрыщыӀэри цӀыхум зыхригъэщӀыкӀащ Абы. АрщхьэкӀэ Тхьэм ищӀэ псори ипэм щегъэжьауэ икӀэм щыщӀэкӀыжу цӀыхум зэӀубз ищӀыну лъэкӀ иритакъым[*]+. 12ИкӀэм-икӀэжым, цӀыхур дунейм тетыху гуфӀэу, тхъэжу[*] псэуным нэхъыфӀ зэрыщымыӀэр зэхэсщӀыкӀащ+. 13Ешхэрэ ефэу, и лэжьыгъэ щыгуфӀыкӀыу цӀыхур псэумэ, Тхьэр къетауэ аращ+.

14Адрейуэ Тхьэм и зы ӀэщӀагъи игъащӀэкӀэ зэрымыкӀуэдынур къызгурыӀуащ: мыбы хэплъхьэни хэпхыни зыри щыӀэкъым. Тхьэм а псор щӀищӀэр цӀыху цӀыкӀур къыфӀэлӀыкӀын щхьэкӀэщ.

15ЩыӀэри, иужькӀэ къэхъунури зэгуэр щыӀагъэххэщ,
блэкӀами кърегъэгъазэр Тхьэм![*]+

Дунейм захуагъэ зи цӀэ щыӀэкъым

16Мы уафэм и щӀагъым мыри щыслъэгъуащ:

хей щащӀ щӀыпӀэрэ пэт – хабзэншагъэр щопэкӀу,
щыпкъагъэм и хэщӀапӀэрэ пэт – къуаншагъэр щызэрахьэ.

17Сегупсысащ абы щыгъуэм:

«Сыт хуэдэ Ӏуэхуми, сыт хуэдэ хъугъэ-щӀагъэми пӀалъэ яӀэщи,
захуащӀэмрэ бзаджащӀэмрэ яхуэфащэр гува-щӀэхами Тхьэм ялъигъэсынущ».

18«Тхьэм цӀыхур гъэунэхупӀэ щӀришэр псэущхьэм зэрещхьыр яригъэлъэгъун щхьэкӀэщ», – жысӀэри сегупсысащ итӀани. 19ЦӀыхуми псэущхьэми къапэплъэр зыщ: тӀуми хьэдэгъуэшэр ятегъэпсащ. ТӀури зэрыбауэр зы хьэуащ, цӀыхури псэущхьэм зэрефӀэкӀ щыӀэкъым. Арыххэуи, пщӀэ зыми иӀэкъым+. 20ИкӀэм-икӀэжым, къэгъэщӀыгъэ псори зыхуэкӀуэжыр зыщ: щӀым къыхэкӀащи, щӀым щыщ хъужынущ+. 21ЦӀыхупсэр уафэм ихьэжми, псэущхьэм и псэр щӀы щӀагъым ехыжми зыми ищӀэкъым.

22И лэжьыгъэ Ӏыхьэ щыгуфӀыкӀыу псэуным нэхъыфӀ цӀыхум дежкӀэ зэрыщымыӀэр хьэкъ сщыхъуащ. Аращ абы и насып зыхэлъыр. ИужькӀэ къэхъуну псори хэт иригъэлъэгъуфын абы+?

ЕплӀанэ Ӏыхьэ

Дэкъузэныгъэмрэ лэжьыгъэмрэ

4^1Къэслъэгъуащ итӀанэ зыр зым дикъузэн щхьэкӀэ, мы уафэм и щӀагъым щалэжь псори:

къэслъэгъуащ дэкъузахэм я нэпсыр,
щымыӀэ ахэр зыгъэудэӀун,
лъэщыгъэр дэзыкъузэм дежщ здэщыӀэр,
яхэмыт абыхэм щыжакӀуэ+.
2Псэум еплъытмэ,
щымыӀэжым и махуагъэу къэслъытащ+.
3Ауэ сыткӀи ехъулӀар
иджыри дунейм къытемыхьарщ,
мы уафэм и щӀагъым щалэжь ер
зи зымылъэгъуарщ+.

4Къэслъэгъуащ гуащӀэдэкӀри, ехъулӀэныгъэри псори хьэрхуэрыгъэм къызэрыхэкӀыр[*]. Мыри пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым.

5ПкъыщӀэлӀэ хъурэ пэт,

Ӏулэм и Ӏэхэр зэтелъу щысщ+.

6Зи щхьэпи щымыӀэу ерагъмыгъуейкӀэ къэблэжь дзэкъэгъуитӀым нэхърэ,
гупсэхугъуэр зыщӀыгъу шхын Ӏулъхьэр нэхъыфӀщ+.

Дзей гъусэ уиӀэным фӀагъыу хэлъыр

7Мы уафэм и щӀагъым щыслъэгъуащ пщӀэ зимыӀэ нэгъуэщӀ гуэри:

8и щхьэ закъуэ и лъакъуитӀу псэут цӀыхур, къыгуэувэну анэкъилъхуи лъхугъи зыри имыӀэу. Ӏуэхуу илэжьми кӀэ иӀэтэкъым, мылъкуу бгъэдэлъымкӀи зигъэнщӀыжыртэкъым. «Хэт мыпхуэдизу гугъу зыщӀезгъэхьыр, – йогупсыс ар, – мыпхуэдизу си псэри бэлыхь щӀыхэзгъэтыр сыт?» Мыри пщӀэ зимыӀэ Ӏуэхущ, зиунагъуэрэ, насыпкъэмыгъакӀуэщ!+

9Зи щхьэ закъуэм нэхърэ, дзеегъу зэхуэхъуахэм я пхъэ нэхъ къокӀ: я лэжьыгъэ къыпэкӀуэр фӀыуэ нэхъыбэщ.

10Зыр укӀуриймэ, зым къегъэувыжыр.

Ауэ уанэ мыгъуэр тезылъхьар зи щхьэ закъуэращ,
укӀуриймэ, къэзыгъэувыжын иӀэнукъым.

11ТӀур зэдэгъуэлъмэ, зэрыгъэхуэбэнщ,
зи щхьэ закъуэм дауэ зигъэхуэбэжын?

12Закъуэм пэувыгъуафӀэ щхьэкӀэ,
тӀакъуэм зыкъагъэгъунэжыфынущ.

ӀуданищкӀэ зэӀуща кӀапсэр щӀэх зэпычынукъым.

Пащтыхьыгъуэ хабзэхэр пщӀэ зимыӀэщ

13УпщӀэжу ирахьэлӀэм щӀэмыдэӀужу жьы хъуа пащтыхь Ӏулэм нэхърэ, тхьэмыщкӀэми, щӀалэ Ӏущыр нэхъыфӀщ. 14Пащтыхьыгъуэм щыщ унагъуэ хуэмыщӀам къыхэкӀа пэтми, щӀалэр лъэхъуэщым къикӀыжри пащтыхь тахътэм дэкӀуеящ. 15Асыхьэтми мы уафэм и щӀагъым щӀэт дэтхэнэ зыми и щхьэ кърикӀуэр къэслъэгъуащ: а щӀалэми и пӀэ иувэну нэгъуэщӀ гуэр къыкъуэкӀынущ. 16Абы и лъэныкъуэ хъуну цӀыхум и бжыгъэри къыпхуэмылъытэным хуэдизщ. АрщхьэкӀэ нэхъ иужьыӀуэкӀэ дунейм къытехьэнухэм ари ядэжынукъым. Мыбыи пщӀэ иӀакъым, зи щхьэпи щыӀакъым.

ПсынщӀэетэу ящӀа тхьэлъанэхэр

17Тхьэм и Унэм ущыкӀуэкӀэ, зыхуэсакъыж. УдэӀуэн щхьэкӀэ абы уекӀуэлӀэныр нэхъыфӀщ бзаджагъэ зэралэжьым гу лъызымытэж акъылыншэхэм хуэдэу абдеж къурмэн щыпщӀыным нэхърэ+.

Етхуанэ Ӏыхьэ

5^1Япэ щӀыкӀэ гупсыси, итӀанэ псалъэ. Тхьэм и пащхьэм псалъэ быдэр щыптынми уемыпӀэщӀэкӀ. Ар уафэм щыӀэщ, уэ щӀыгум утетщ – умыпсэлъакъуэ.

2ПщӀыхьэпӀэр гуныкъуэгъуэ куэдым къыхокӀ,
акъылыншэм и макъри псалъэ лейм еӀэт+.

3Тхьэм и пащхьэ нузыр щыпщӀамэ, умыгъэгувэу зэрыбгъэзэщӀэнум хущӀэкъу. Акъылыншэр Тхьэм и жагъуэщ: тхьэлъанэ пщӀакъэ, зэрыбгъэзэщӀэнум хуепӀэщӀэкӀ. 4Нузырыр умыгъэзэщӀэнумэ, умыщӀыххэмэ нэхъыфӀщ+. 5Уи бзэм ухуэмысакъмэ, псэкӀуэдщӀапӀэ уихуэнущ. «Псалъэу стар щыуагъэ мыгъуэт» жыпӀэу абы иужь тхьэпщхэм къаӀуэхуа лӀыкӀуэми[*] жумыӀэж. Апхуэдэ псалъэкӀэ Тхьэм и нейр зыщыбгъахуэу пщӀамрэ блэжьамрэ щхьэ хэбгъэкӀуэдэн хуей? 6ПщӀыхьэпӀэ куэдым пэж хэлъкъым, псалъэ лейми пщӀэ иӀэкъым, ауэ Тхьэм фӀэлӀыкӀ!+

Мылъкур пщӀэ зимыӀэщ

7Зы унафэщӀым зы унафэщӀыр и тетрэ, абыхэм Ӏэщхьэтет нэхъ иныр къазэрыщхьэщытыжыр пщӀэуэ, щӀыпӀэ гуэрым тхьэмыщкӀэр зэрыщыдакъузэр, хьэкум пэж зэрыщамыщӀэр, захуагъэ зэрыщызэрамыхьэр умыгъэщӀагъуэ+. 8ЩӀым хъугъуэфӀыгъуэу къыщӀэкӀыр зыӀэщӀалъхьащи, пащтыхьрэ пэт, губгъуэм кърах лэжьыгъэм хъер къыхех[*].

9Дыжьын зыфӀэфӀыр
дыжьын щыщӀэ зэпытщ,
мылъкур фӀыуэ зылъагъури
абыкӀэ къигъэхъаржэм ирикъукъым.
Зы къэмынэу пщӀэншэщ!
10Мылъкум хэхъуэху,
пщӀэншэрышхэхэри нэхъыбэ мэхъу:
еплъмэ зэрилъагъум щыфӀэкӀауэ,
ар зейм сыт щхьэпэу абы къыхихыр?

11Ишхар куэдми, мащӀэми
цӀыху лэжьакӀуэр ӀэфӀу мэжей.

Ауэ мылъкум къыщыкъеикӀар
зэмызэгъыжу зегъэджэрэзри пӀэм хэлъщ.

12Мы уафэм и щӀагъым нэгъуэщӀ зы тхьэмыщкӀагъэшхуи щыслъэгъуащ:

цӀыхум зэхуихьэса мылъкум и хъер илъэгъужакъым –+

13сатум хилъэфащ,
быным къыхуигъэнэни иӀэжкъым.

14ЦӀыхур дунейм пцӀанэу къытохьэ,
апхуэдэ дыдэу пцӀанэуи дунейм йохыж.

Зэхуихьэсам щыщу
зы мастэ хуэдизи хьэдрыхэ хуздэхьынукъым.

15Мыри тхьэмыщкӀагъэшхуэщ:

цӀыхур дунейм къызэрытехьам хуэдэ дыдэу токӀыж,
ищӀэми, илэжьми къыпэкӀуэ щымыӀэу жьым ихьыжмэ,
сытыр и щхьэпэ+?

16Хуабжьу щӀегъуэжауэ, гукъеуэр имыухыу, губжьым иӀыгъыу
и гъащӀэ псор мазэхэ жэщым хэтым ещхьу ехь.

17Ешхэрэ ефэу, мы уафэм и щӀагъым щӀэту гугъуехьыр пылъу къыщилэжьми щыгуфӀыкӀыу Тхьэм кърита гъащӀэ тӀэкӀур къипсэуным нэхъыфӀ цӀыхум дежкӀэ зэрыщымыӀэр итӀанэщ къыщызгурыӀуар. Аращ насыпуи Тхьэм абы къыхуигъэфэщар. 18Уеблэмэ, Тхьэм зыгуэрым беигъэр щыбгъэдилъхьэкӀэ, ар зэригъакӀуэу и Ӏыхьи къызэрыхихыжын Ӏэмал щригъэгъуэткӀэ, и лэжьыгъи щыгуфӀыкӀыжыну игъуэ щригъахуэкӀэ – Тхьэр къетауэ аращ+. 19Тхьэм зи гур апхуэдэ тхъэгъуэкӀэ щыз ищӀа цӀыхур игъакӀуэ гъащӀэм зэрегупсыс щыӀэкъым.

Еханэ Ӏыхьэ

6^1ЦӀыху цӀыкӀум хуабжьу къытехьэлъэу мы уафэм и щӀагъым нэгъуэщӀ зы тхьэмыщкӀагъи щыслъэгъуащ+. 2Тхьэм беигъэри, мылъкури, щытхъури цӀыхум къретыр, къанэ щӀагъуи щымыӀэу зыщӀэхъуэпс псори къыбгъэделъхьэ. АрщхьэкӀэ а псом ар щыгуфӀыкӀыну Тхьэм Ӏэмал къритыжкъым – нэгъуэщӀым къыхуегъанэ. Мыр пщӀэ зимыӀэ Ӏуэхущ, къызэрымыкӀуэуи тхьэмыщкӀагъэшхуэщ+.

3ЦӀыхум сабиищэ къыщӀэхъуэнкӀи, гъащӀэ кӀыхь къигъэщӀынкӀи хъунущ, ауэ сыт хуэдиз къимыпсэуами, мылъкум хъер химылъэгъуамэ, екӀуу щӀамылъхьэжамэ, жысӀэпэнщи, щанэжар куэдкӀэ нэхъ насыпыфӀэщ абы нэхърэ –+
4и къэунэхуи и кӀуэдыжи зыми щыщкъым, кӀыфӀым хобзэхэж, и цӀэри яӀэщӀохуж. 5Дыгъэр и щхьэщыгу къимыплъами, дунейри зищӀысыр къимыщӀами, щанэжар нэхъ гупсэхущ мобы нэхърэ. 6Модрей цӀыхум илъэс минитӀ игъэщӀами, мылъкум насып зи цӀэ къыхуихьынтэкъым. ИкӀэм-икӀэжым, тӀури зы щӀыпӀэ щызэрихьэлӀэжынущ.

7И ныбэр из зэрищӀынуращ цӀыхур зэлӀалӀэр,
ауэ мэжэщӀалӀагъэм къигъазэ зэпытщ+.
8Сыт-тӀэ Ӏущыр Ӏулэм нэхърэ зэрынэхъыфӀыр,
цӀыху хэтыкӀэ зыщӀэ тхьэмыщкӀэми сыт абы къыхуихьыр+?

9УимыӀэм ущӀэхъуэпсу ущыс нэхърэ,
уиӀэм ущыгуфӀыкӀмэ нэхъыфӀщ.

АрщхьэкӀэ а псори пщӀэншэщ,
зи щхьэпи щыӀэкъым.

10КъэгъэщӀыгъэ псоми цӀэ яӀэщ,
цӀыхур зыхуэдэри куэд щӀауэ нахуэщ.
Езым нэхърэ нэхъ Лъэщым[*]
зрипщытыфынукъым цӀыхум+.
11Псалъэр нэхъыбэ хъуху
купщӀэр нэхъ мащӀэ мэхъу,
сыт абы цӀыхум и щхьэпэу хэлъыр+?

12Гу зэрылъытти щымыӀэу, пщӀэ зи цӀи имыӀэу блэкӀ цӀыху гъащӀэ мащӀэм фӀыуэ хэлъыр зыхуэдэр хэт зыщӀэр? Езым и ужькӀэ мы уафэм и щӀагъым къыщыхъуну псори хэти цӀыхум жриӀэжын лъэкӀын?

Ебланэ Ӏыхьэ

Ущие Ӏущхэр

7^1Дагъэ лъапӀэ къыпщахуэ нэхърэ,
уи цӀэ фӀыкӀэ къраӀуэныр нэхъыфӀщ,
дунейм укъыщытехьа махуэм нэхърэ,
ущытекӀыжри нэхъыфӀщ+.
2Ешхэ-ефэ щызэхэт унэм укӀуэ нэхърэ,
гуӀэ нэпсыр щыщӀагъэкӀ унэм ущӀыхьэмэ нэхъыфӀщ:

ажалыр псоми къапэщылъщ, ирегупсыс абы псэ зыӀутыр.

3Дыхьэшхэным нэхърэ, нэщхъеягъуэм фӀы хэлъщ:

гуауэр къызэрыщ нэгур гум йощхьэпэ+.

4Ӏущым и гур гуӀэ нэпсыр щыщӀагъэкӀ унэм щыӀэщ,

Ӏулэм и гур ефэ-ешхэр щызэхэт унэм къикӀкъым.

5Ӏулэм и уэрэдым уедаӀуэ нэхърэ,

Ӏущым и гие ущӀэдэӀуныр нэхъыфӀщ+.

6Ӏулэм и дыхьэшх макъыр зэщхьыр мафӀэм цӀычэу пэрыбзахэ пхъэ гъурырщ.

Мыр пщӀэ зи цӀэ зимыӀэщ.

7Зыгуэрым и мылъкур ӀэщӀэгъэкӀыным Ӏущыр делэ ещӀ[*],

Ӏулъхьэми цӀыхур зэрегъэкӀуэкӀ+.

8И ублапӀэм нэхърэ
сыт хуэдэ Ӏуэхуми и кӀэухыр нэхъыфӀщ,
пагагъэм нэхърэ шыӀагъэри нэхъыфӀщ+.
9УхуэмыпӀащӀэ угубжьыну –
губжьым тӀысыпӀэ ищӀыр делэм игуращ.

10«БлэкӀар нобэрей махуэхэм нэхърэ сыткӀи нэхъыфӀтэкъэ?» жыпӀэу ущӀэмыупщӀэ, –
акъылым къыхэкӀ упщӀэкъым ар.

11Ӏущыгъэр адэжь щӀэиным хуэдэу фӀыщ[*],
псэ зыӀуту хъуами ар йощхьэпэ.

12Ӏущыгъэми дыжьыным хуэдэу укъехъумэ,
ауэ ар абы зыкӀэ йофӀэкӀ:

Ӏущыгъэм гъащӀэм хэлъ шынагъуэхэм пэӀэщӀэ уахуещӀ.

13Тхьэм и ӀэщӀагъэм еплъыт:

Абы игъэшар хэт хуэузэхужын+?

14МахуэфӀыр къихьакъэ, дэтхъэ,
гуауэр къыщыплъэӀэсам дежи зыщумыгъэгъупщэ:

иужькӀэ къэхъунур цӀыхум зэхимыщӀыкӀын щхьэкӀэщ
мори мыри Абы къыщӀигъэщӀар.

Ӏущыгъэмрэ щыпкъагъэмрэ

15ПщӀэ зи цӀэ имыӀэу блэкӀ си гъащӀэм куэд щыслъэгъуащ:

щыпкъагъэ зыхэлъ цӀыхур и щыпкъагъэ емылъытауэ мэкӀуэд,
бзаджащӀэри и бзаджэщӀагъэ емылъытауэ нэхъри хигъахъуэу мэпсэу+.

16Уи щыпкъагъэм йумыгъэлей,
губзыгъащэуи зумыгъэлъагъуэ, –
уигу щӀызэщыун[*] щхьэусыгъуэ щхьэ ухуей?
17Бзаджэ щӀэным зыдумыгъэхьэх,
Ӏулагъэ зи цӀи зумыхьэ –
игъуэнэмыс зыщӀэпщӀыжын хуейр сыт+?
18Япэ ущием уригъуазэрэ
етӀуанэри уигу иумыгъэхуу илъмэ, фӀы хъунущ –

Тхьэм и шынагъэр зыхэзыщӀэр гузэвэгъуэ куэдым пэӀэщӀэ хуэхъунщ[*].

19Къалэ тетипщӀым нэхърэ,

Ӏущыр Ӏущыгъэм нэхъ лъэщ ещӀ+.

20Захуагъэм тету псэу зэпыти,
псэкӀуэдщӀагъэ зимыӀи цӀыху дунейм теткъым+.

21ЖаӀэ псоми уемыдаӀуэ,
армырамэ уи унэӀутыр къызэрыпхуэпсалъэр зэхэпхыжынущ+.

22Зэм-зэм нэгъуэщӀхэм уазэрыхущӀэджэу щытар
уэр дыдэми зыдыбощӀэж.

23Мы псор ӀущыгъэкӀэ згъэунэхури,

«Ӏущ сыхъунщ!» жысӀэри быдагъи сщӀат,
арщхьэкӀэ сытым хуэдэу сыпэжыжьэу къыщӀэкӀа абы!

24ЕкӀуэкӀым лъэӀэсыгъуейщ, къызэрымыкӀуэуи гурыӀуэгъуейщ –
а псори хэт зэхихуфын?

25Ӏущыгъэмрэ зэхэщӀыкӀымрэ зыгурызгъэӀуэну, къэсхутэну,
ахэр зищӀысыр зэзгъэщӀэну сигу ислъхьащ,
бзаджэу узекӀуэнри, зэхэщӀыкӀыншэу ущытынри
акъылым къызэримытӀасэр зэхэзгъэкӀыну тезубыдащ[*]+.

26Хъым хуэдэу узыӀэщӀэзубыдэ бзылъхугъэр,
зи гур къэпхъэнрэ зи Ӏэр лъэхъум хуэдэр,
ажалым нэхърэ зэрынэхъ гуащӀэр зэхэсщӀыкӀащ.
Тхьэр зыхуэарэзы цӀыхур а хъым ихуэнкъым,
псэкӀуэдыщӀэри ӀэщӀэкӀынкъым+.

27Зым иужьым иту зыр къэсхутэурэ, – жиӀащ ДжакӀуэм, – къызгурыӀуар мыращ:

28сылъыхъуэрт, ауэ згъуэтыртэкъым:

икӀэм, миным щыщу зылӀщ захуащӀэу сызыхуэзар,
зы бзылъхугъи «мыр захуащӀэщ» хужысӀэну срихьэлӀакъым[*].

29Мыращ сыкъызыхуэкӀуари:

Тхьэм цӀыхур захуащӀэу къигъэщӀащ,
арщхьэкӀэ гухэлъ зэхуэмыдэ куэдхэр зэрахъэ хъуащ.

Еянэ Ӏыхьэ

8^1Ӏущым хэт хуэдэн?

КъэхъукъащӀэ псори хэти зэӀубз ищӀын?

ЦӀыхум и нэгур Ӏущыгъэм нуру къегъэнэху,
и Ӏуплъэгъуэри зэлъыӀуех.

Пащтыхьым хуэжыӀэщӀэ

2Тхьэм и пащхьэ псалъэ щыптащи, пащтыхьым и унафэм ублэмыкӀ. 3УхуэмыпӀащӀэ уи щӀыб пащтыхьым хуэбгъэзэну, захуагъэ зыхэмылъ Ӏуэхугъуи кӀэлъыблэжьыну: абы сыт ищӀысри лъэкӀынущ+. 4Пащтыхьым и псалъэм куэд хузэфӀокӀ, «Блэжьыр сыт?» жиӀэу хэти пэувыфын+?

5Ихуэнкъым тхьэмыщкӀапӀэ абы и унафэм едаӀуэр –

Ӏущщи, игъуэмрэ щӀапхъэмрэ щыгъуазэщ.
6Сыт хуэдэ Ӏуэхуми и пӀалъэ, и щӀыкӀэ иӀэжщ,
ауэ цӀыхум и тхьэмыщкӀагъэм щыщщ
7и натӀэ къритхам зэрыщымыгъуазэр,
къэхъуну псор хэти жриӀэфын абы?
8Зыми жьыбгъэр иубыдын лъэкӀынукъым[*],
щылӀэжыну махуэми Ӏэмал хузиӀэ щыӀэкъым.
ЗауэлӀыр зэуапӀэм къыӀукӀыфынукъым,
бзаджащӀэми бзаджэщӀагъэкӀэ зихъумэжыфынкъым.

9Мы уафэм и щӀагъым щӀэт а дунейр акъылкӀэ щызэзгъэзахуэм лъэкӀ зиӀэ цӀыхум и ягъэр загъуэрэ нэгъуэщӀым зэрыригъэкӀыр[*] къэслъэгъуащ+.

ЗахуащӀэхэмрэ бзаджащӀэхэмрэ

10Слъэгъуащ бзаджащӀэхэм я хьэдэр щӀыпӀэ лъапӀэм ирахыу зэрыщӀалъхьэр. Слъэгъуащ захуащӀэу къэпсэуа цӀыхухэри зыдэса къалэм щӀэх дыдэ зэраӀэщӀэгъупщыкӀыжыр[*]. Мыри пщӀэ зи цӀэ зыпымылъ Ӏуэхущ.

11ЩӀэпхъаджащӀэр илэжьамкӀэ щӀэхыу ямыгъэпшынэмэ, цӀыхугури бзаджэ щӀэным зыӀэпишэу хуожьэ. 12ПсэкӀуэдыщӀэм мыухыжу псэкӀуэдщӀагъэ ищӀэурэ кӀыхьу къэпсэуми, сощӀэ, Тхьэм и шынагъэр зыхэзыщӀэм икӀи фӀэлӀыкӀым и Ӏуэхур нэхъ щӀагъуэ зэрыхъунур. 13Тхьэм фӀэлӀыкӀкъыми, бзаджащӀэр ефӀэкӀуэнукъым, и гъащӀэри зыми щымыщу блэкӀынущ+.

14Мы дунейм къыщохъу пщӀэ зимыӀэ нэгъуэщӀ зы Ӏуэхугъуи: бзаджащӀэм хуэфащэр захуащӀэм къылъысрэ захуащӀэм епэсар бзаджащӀэм еуалӀэу. Мыр пщӀэ зи цӀэ зыпымылъ Ӏуэхуу зэрыщытри жысӀащ абы щыгъуэм+.

15Абы хэту гур хэзыгъахъуэ псоми щытхъу хузоӀэт! Ешхэрэ ефэу, гуфӀэу псэуным нэхъыфӀ мы уафэм и щӀагъым зыри щыӀэкъым. Тхьэм цӀыхум къыхуиуха гъащӀэм и кӀуэцӀкӀэ Ӏуэхуу щилэжьми а гуфӀэгъуэр хэлъу ихьынущ+.

16Ӏущыгъэр къэсхутэну, жэщи махуи имыӀэу цӀыхум и нэбдзыпэ щӀызэтримылъхьэ лэжьыгъэри зыхуэдэр зэзгъэлъэгъуну сигу щислъхьэм, 17Тхьэм и ӀэщӀагъэ псори къэслъэгъуащ. Мы уафэм и щӀагъым къыщыхъухэр зыгуэрми зэхищӀыкӀынкӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Сыт хуэдизу цӀыхум а къомыр зэхихуну иужь имытами, и лъащӀэм нэсын лъэкӀынукъым. ЦӀыху Ӏущ гуэрым ар ищӀэу жиӀэми, и пэжыпӀэращи, абыи зыри къыгурымыӀуауэ аращ+.

Ебгъуанэ Ӏыхьэ

ЛӀэныгъэр псоми къапэщылъщ

9^1А псом сыкъегупсысри, сыкъызыхуэкӀуар аращи, захуащӀэри, Ӏущри, абыхэм я лэжьыгъэри Тхьэм и ӀэмыщӀэ илъщ. Къыпэплъэр зыщӀэ зыри щыӀэкъым: фӀылъагъуныгъэ хьэмэрэ лъагъумыхъуныгъэ. 2ЗахуащӀэми бзаджащӀэми, гущӀэгъу зыхэлъми гущӀэгъуншэми[*], къабзэми къабзагъэ зыбгъэдэмылъми, къурмэн зыщӀми зымыщӀми – дэтхэнэми къапэщылъыр а зыращ.

ПсапащӀэм и щхьэ сыт кърикӀуэми,
псэкӀуэдщӀагъэ зыщӀэми къыщыщӀынущ,
тхьэлъанэ зыщӀхэр сытым Ӏууэми,
тхьэрыӀуэ псалъэм щыщтэхэри хуэзэнущ+.

3Мы уафэм и щӀагъым къыщыхъухэм щыщу мис ар тхьэмыщкӀагъэщ: а зыр дэтхэнэми къыпэщылъщ. Псэуху цӀыхум и гур бзаджагъэрэ акъылыншагъэкӀэ гъэнщӀауэ къогъуэгурыкӀуэри, япэ ищахэм я пащхьэ йохьэж.

4Псэ зыӀут псори мэгугъэ. Псэ зыӀумытыж аслъэным нэхърэ, псэ зыӀут хьэм и Ӏуэхур нэхъыфӀщ. 5Псэ зыӀутым кӀэ зэриӀэр ещӀэ. ЛӀам зыри ящӀэкъым, къетэни щыӀэкъым абыхэм, хэбгъэзыхьмэ я цӀэ дыдэри яӀэщӀэхужынущ. 6Я фӀылъагъуныгъи, я лъагъумыхъуныгъи, зрафыгъулӀэу щытаи – зы къэмынэу кӀуэдыжащ, мы уафэм и щӀагъым къыщыхъухэми къэгъазэ имыӀэу хэкӀыжащ.

7Аращи, уи щӀакхъуэри ӀэфӀу шхы, уи санэми гуфӀэм ухэту ефэ – Тхьэм ахэр фӀэгунэсщ+. 8Сыт щыгъуи уи щыгъыныфӀхэр зыщыгъагъ, уи щхьэцхэми мэ дахэ къызыхих дагъэр щыхуэ. 9Мы уафэм и щӀагъым щыбгъащӀэ Тхьэм къыуита махуэ пщӀэншэхэр фӀыуэ плъагъу уи щхьэгъусэм удэтхъэу гъакӀуэ – гъащӀэм узыӀуигъауэ гугъуехьхэм пэкӀуэу Тхьэм аращ къыпхуигъэфащэр. 10Хьэдрыхэ уздэкӀуэжынум Ӏуэхуи, гупсыси, щӀэныгъи, Ӏущыгъи щыӀэкъым, аращи плъэкӀыху пхузэфӀэкӀ къыумыгъанэу щӀэ.

11Иджыри нэгъуэщӀ зыгуэр щыслъэгъуащ сэ мы уафэм и щӀагъым:

жэрыр зэпымычу къатежкъым,
хахуэми сыт щыгъуи текӀуэныгъэр къыдихкъым,
Ӏущым щӀакхъуэ Ӏыхьэ щимыӀи къыхокӀ,
губзыгъэми мылъку щыбгъэдэмылъ къохъу,
щӀэныгъэ зиӀэхэми фӀыщӀэ хуащӀ зэпыткъым –
псоми игъуэрэ пӀалъэрэ яӀэщ.

12ЦӀыхум ищӀэкъым и пӀалъэр къыщысынур: бдзэжьейр хъым щиубыдынур, бзури бзуущэм къызэринэнур зэрамыщӀэм ещхьу, цӀыхури уащхъуэдэмыщхъуэу тхьэмыщкӀагъэм зыӀэщӀелъхьэ+.

Ӏущыгъэмрэ делагъэмрэ теухуа гупсысэхэр

13Ӏущыгъэм и зы щапхъэ гъэщӀэгъуэн дыди щыслъэгъуащ сэ мы уафэм и щӀагъым.

14Дэс щӀагъуэ щымыӀэу зы къалэ цӀыкӀу щыӀэт. ЛъэкӀышхуэ зиӀэ пащтыхь гуэр къебгъэрыкӀуэщ абыи, къитӀысыхьри, къищтэн щхьэкӀэ хузэфӀэкӀи къигъэнакъым. 15Ауэ хуэмыщӀауэ псэууэ а къалэм зы цӀыху Ӏущ дэсти, и ӀущыгъэкӀэ къригъэлащ абы къалэр. АрщхьэкӀэ иужьым а цӀыху тхьэмыщкӀэр зыми ягу къэмыкӀыжу яӀэщӀэгъупщыкӀыжащ.

16«Лъэщагъ нэхърэ Ӏущыгъэр нэхъыфӀщ», – жысӀащ абы щыгъуэм. АрщхьэкӀэ тхьэмыщкӀэм къылъыкъуэкӀ Ӏущыгъэр ауи кърадзэркъым, и псалъэри хъатэ пэмыхьэ ящӀ+.

17Ӏулэм я пашэм и кӀий-гуо макъым уедаӀуэ нэхърэ,
цӀыху Ӏущым щэхуу жиӀэр зэхэпхмэ нэхъыфӀщ.

18Ӏэщэ нэхърэ Ӏущыгъэр нэхъыфӀщ,
ауэ зы псэкӀуэдыщӀэм Ӏуэху щхьэпэ куэд дэкӀуэдынкӀэ хъунущ.

ЕпщӀанэ Ӏыхьэ

10^1Бадзэ лӀам мэ дахэр игъэкӀуэду мейр къызэришэм ещхьу,
акъылыншагъэ мащӀэми Ӏущыгъэмрэ щӀыхьымрэ егъэлъахъшэ.

2Ӏущым и гур ижьрабгъумкӀэ гъэзамэ,
Ӏулэм и гур сэмэгумкӀэ йобэ.
3Гъуэгум щрикӀуэ къудейми
делэм акъыл хурикъуркъым –
хэти елъагъу зэрыӀулэр.
4Пащтыхьым и губжьыр къыплъэӀэсамэ,
уи пӀэ уимыкӀ,
шыӀагъэ зыхэлъым сыт хуэдэ щыуагъэри зэригъэзэхуэжыфынущ+.

5Мы уафэм и щӀагъым нэгъуэщӀ зы тхьэмыщкӀагъи щыслъэгъуащ,
ари Ӏэщхьэтетым щыуагъэу ӀэщӀэщӀэращ:

6акъыл зыбгъэдэмылъым ӀэнатӀэ лъагэхэр яхуигъэфащэрэ,
лъэпкъыфӀ къыхэкӀахэм ӀэнатӀэ цӀыкӀухэр яриту.

7Слъэгъуащ пщылӀыр шым тесу,
лӀакъуэлӀэшхэри, пщылӀ фӀэкӀа умыщӀэну, лъэсу зэхэзекӀуэу+.

8Мащэ зытӀыр а мащэм ихуэжынкӀэ зэрыхъунур зыхуэӀуа щыӀэкъым,
мывэ сэрейр зыгъауэми блэр къеуэнкӀи хъунущ+.
9Мывэхэхым фэбжь игъуэтынкӀэ хъунущ,
пхъэ зыкъутэми зиуӀэжыныр зыхуэӀуа щыӀэкъым.
10Джыдэр дзагуэмэ,
джыдэдзэр дэмылъамэ,
уи гуащӀэ епхьэлӀэнущ,
ауэ акъыл зиӀэм а псор ипэ къихуэу зэригъэзэхуэнут.

11Блэр имыпх щӀыкӀэ уамэ,
хьэпэщыпхэ зезыхьэм и ӀэщӀагъэм и фӀагъи къекӀыжкъым.

12Ӏущым и жыӀэ узыӀэпешэ,

Ӏулэр и жьэм йокӀуэдылӀэж+.

13Иригъэжьакъэ и псалъэ – акъыл зи цӀэ хэлъкъым,
нихусакъэ и псалъэ – делагъэ зэфэзэщщ,

14акъылыншэм къипсэлъым гъуни нэзи иӀэкъым.

Къэхъуну псори цӀыхум ищӀэкъым,
хэти щигъэгъуэзэн ар иужькӀэ екӀуэкӀыну псом+?

15Ӏулэр лэжьыгъэм апхуэдизкӀэ егъэулэури,
унэм хуэзышэж гъуэгури къыхуэгъуэтыжкъым[*].

16Уэ хэку, къыппэплъэр тхьэмыщкӀагъэщ: уи пащтыхьыр сабий ныкъуэхъущ,
уи лӀакъуэлӀэшхэри жэщ-махуэ ямыӀэу ефэ-ешхэм хэтщ.

17Уэ хэку, уехъулӀащ: уи пащтыхьыр лъэпкъыфӀ къыхэкӀащ,
уи лӀакъуэлӀэшхэри ныбаблэкъым –
къызэщӀэужьэжхэу аращ, удафэхэркъым+.

18ЦӀыхур щхьэхынэмэ, и унэ бгыкъур къызэфӀощӀэ,
и Ӏэхэм щысхьмэ, и унащхьэ псыи къыпхрокӀ.

19ГуфӀэгъуэщ Ӏэнэр зыхуаӀэтыр,
санэми гъащӀэр ӀэфӀ пщещӀ,
дыжьынми сытри хузэфӀокӀ+.

20Пащтыхьыр екӀэ аркъудей уигу къыумыгъэкӀ,
уи лэгъунэ кӀуэцӀи екӀэ ущытемыпсэлъыхь цӀыху бейм,
жьуджалэрэ пэт, уи псалъэ ирихьэжьэнущ,
зэхэзелъатэурэ зимыӀуэхум деж нихьэсынущ[*].

ЕпщыкӀузанэ Ӏыхьэ

ЩӀэныгъэм гъунэ иӀэщ

11^1ФӀы щӀэи псым хэдзэ,
гува-щӀэхами ар уэ бгъуэтыжынщ[*].
2ХэтыкӀ зэпыт уи мылъкум,
хэгъэгум къыщыхъуну тхьэмыщкӀагъэ псор зыхуэдэр пщӀэкъым[*].

3Пшэхэм хъумэ псыр ярыз,
уэшхыр щӀылъэм кърекӀых.

ИпщэкӀэми, ищхъэрэкӀэми, жыгыр уамэ,
щыукӀуриям деж ар къыщонэж.

4Жьым кӀэлъыплъым жылэр ипхъкъым,
пшэм еплъакӀуэми ихыжкъым мэшыр.
5Жьым и кӀуапӀэ псори зэрумыщӀэм ещхьу,
сабийм и пкъыр анэм и гущӀэм зэрыщыжми узэрыщымыгъуазэм хуэдэу
сыт ищӀысри къэзыгъэщӀ Тхьэм и Ӏуэхухэри къыбгурыӀуэн плъэкӀынкъым.

6Пщэдджыжьым жылэр пхъы,
пщыхьэщхьэми умыщӀэ псэху жыхуаӀэр,
пщӀэкъым языхэзу къохъулӀэнур,
тӀури къыбдэхъуну щытми хэт ищӀэн?

УныбжьыщӀэху зыгъатхъэ, ауэ УкъэзыгъэщӀар зыщумыгъэгъупщэ

7ГъащӀэр ӀэфӀщ,
и щӀасэщ цӀыхум нэхури.

8Сыт хуэдиз гъащӀэ цӀыхум къыхуимыухами,
гуфӀэ-гупсэу ирепсэу.

Ауэ махуейхэр къызэрыщӀэзэрыхьынури,
ахэр зэрыкуэдынури щремыгъупщэ.

Сыт къэмыхъуми, псори пщӀэншэщ!

9УныбжьыщӀэху, щӀалэ, зыгъатхъэ,
ущӀалэхукӀи уи гум гуфӀэр иремыкӀ.
Уи гум жиӀэм тету псэу,
уи нэр здэплъэми ублэмыплъыкӀ,
ауэ зыщумыгъэгъупщэ, сыт умылэжьми,
Тхьэм и пащхьэ ущихьэжкӀэ, жэуап щыпхьынущ+.
10Аращи, зыхуэщӀ пэӀэщӀэ гуныкъуэгъуэм,
гугъуехьхэм уипкъри щыхъумэ –
щӀалэгъуэр напӀэзыпӀэу блокӀ[*].

ЕпщыкӀутӀанэ Ӏыхьэ

12^1УкъэзыгъэщӀар ущӀалэху зыщумыгъэгъупщэ,
махуейхэр къыпкӀэщӀэмызэрыхь щӀыкӀи,

«тхъэгъуэ зи цӀэ яхэслъагъуэкъым» жыхуэпӀэну илъэсхэр къыптемыгуплӀэ щӀыкӀи уигу игъэлъ Ар,

2дыгъи, нэхуи, мази, вагъуи блэн щамыгъэт щӀыкӀи,
уэшх нэужьу пшэхэм къытрамыгъэзэж щӀыкӀи уигу игъэлъ Ар.

3Иубыдынущ итӀанэ унэхъумэхэр шынэ техьэгъуэм,
лӀы гуащӀэвхэри къызэфӀэщӀэнущ,
хьэжэхэри мащӀэ хъунурэ Ӏуэхуншэу къэнэнущ,
щхьэгъубжэмкӀэ дэплъхэми ямылъэгъуж хъунущ[*].

4Куэбжэпэри къагъэбыдэнущ,
мывэ щхьэлхэми я хьэжэ макъыр ужьыхынущ,
бзу цӀырэ-шырэ макъ пэтрэ цӀыхур къыдэушу хуежьэнущ,
уэрэд макъ псоми къэӀун щагъэтынущ[*].
5ЦӀыхур лъагапӀэми щышынэ хъунущ,
уэрамым къыдыхьэным щыщтэуи хуежьэнущ,
щӀыпцӀэщӀыдэми къэгъагъэ хужьхэр къищӀынущ[*],
пкӀауэри жьажьэ хъунущ,
щӀыгъатхъэри гъужынущ[*] –
мы махуэхэр къыпкӀэлъыщӀэмыхьэ щӀыкӀэ уигу игъэлъ Ар.

МэкӀуэж цӀыхур къыхуиуха унэм,
щыгъуакӀуэхэри ныкӀэлъокӀуатэ.
6Аращи, дыжьын Ӏуданэр зэпычыхункӀэ,
дыщэ фалъэри чэхункӀэ[*],
псыкъуийм деж щыт кхъуэщынри къутэхункӀэ,
кхъуауэми джэрэзын щигъэтыхункӀэ,

7щӀым къыхаха Ӏэпкълъэпкъыр щӀым щыщ хъужыхункӀэ,

Тхьэуэ къызыбгъэдэкӀам псэм хуигъэзэжыхункӀэ

УкъэзыгъэщӀар уигу игъэлъ+.

8Псори пщӀэншэщ, – жеӀэр ДжакӀуэм, –
зыми къикӀ щымыӀэ+.

Иужьрей псалъэ

9ДжакӀуэр Ӏущ къудейтэкъым, цӀыхубэм я ущиякӀуэт. Егупсысурэ, зэпишэчурэ псалъэ Ӏущыби итхыжащ+. 10ЖыӀэгъуэ дахэ куэд егугъуурэ къыхихащ ДжакӀуэм, пэжагъ зыхэлъ псалъэхэри зэрыщыт дыдэм хуэдэу итхыжащ.

11ЦӀыху Ӏущхэм я псалъэр мэлыхъуэ башым хуэдэу къыплъоӀэс, псалъэжьу зэхуахьэсахэри мэлыхъуэ башым и удыну къыптохуэ – пщыгъупщэжкъым[*]. Зы мэлыхъуэщ а псор къызыбгъэдэкӀыр.

12Абы щыфӀэкӀам, си щӀалэ, хуэсакъ: кӀэ имыӀэу тхылъи пхуэтхынщ, уемышыжу зэбгъащӀэми уи пкъыр щӀигъэлӀэнщ+.

13ЖысӀапхъэ къыщымынакӀэ,
иужьрейуэ зы псалъэ пхузощӀыж:

Тхьэм фӀэлӀыкӀ, унафэу игъэувахэми уафӀэмыкӀ –
аращ цӀыхум пщэрылъу иӀэр+.
14Дэтхэнэ зы ӀуэхуфэмкӀи,
ар ущэхуауэ щытми,
фӀыми Ӏейми,
Тхьэм и пащхьэ ущихьэжкӀэ,
жэуап щыптынущ+.

* 1:1 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ «кохелет» псалъэм «зэӀущӀэр зэхэзышэ», «цӀыхубэм щӀэныгъэр ялъэзыгъэӀэс», «щӀэныгъэм къыхуезыджэ» жиӀэу аращ къикӀыр.

* 1:2 Пасэрей Ӏэрытхым куэдрэ къыщыкӀуэ мы псалъэм «Ӏу бахъэ», «жьы щабэ» жиӀэу аращ къикӀыр. Ауэ псалъэр текстым зэрыхэтыр «напӀэзыпӀэм блэкӀ», «зыми щымыщ», «пщӀэ зимыӀэ», «зэхэщӀыкӀыгъуей» жиӀэу иӀэ мыхьэнэ зэхьэкӀахэмкӀэщ.

* 1:14 Зи щхьэпи щыӀэкъым – Журт. «жьыбгъэми укӀэлъыжэ хуэдэщ». Еплъ 1:17; 2:11; 2:17; 2:26; 4:4; 4:6; 4:16; 6:9.

* 2:8 Бгъафэ чэсейхэри – Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм къызэрыхэщымкӀэ, Сэлмэн бегъымбарым щхьэгъусэ щиблрэ щӀасэ бзылъхугъэ щищрэ иӀащ.

* 2:12 Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 2:25 Е «Сэр нэмыщӀ ишхым щыгуфӀыкӀыу хэт шхар?»

* 3:5 Пасэрей журтхэм щӀыр явэн ипэ, мывэу хэлъыр къыхащыпыкӀыу щытащ, апхуэдэ дыдэуи бийм и щӀыгулъ нэхъыфӀхэр мывэкӀэ ясейрт. НэгъуэщӀ гъэнэхуэкӀи щыхуащӀ щыӀэщ.

* 3:11 Пэублэри...иритакъым – Е «АрщхьэкӀэ Тхьэм и Ӏуэху псори ипэм щегъэжьауэ икӀэм нэсыхункӀэ цӀыхум зэхищӀыкӀыну иухакъым, игуми мыщӀэныгъэр ирилъхьащ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 3:12 Тхъэжу – Е «фӀы ищӀэу».

* 3:15 БлэкӀами кърегъэгъазэр Тхьэм! – Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 4:4 Е «Къэслъэгъуащ гуащӀэдэкӀми ехъулӀэныгъэми цӀыхухэм я зэхуакум фыгъуэ-ижэр къызэрыдилъхьэр».

* 5:5 Тхьэпщхэм къаӀуэхуа лӀыкӀуэми – Пасэрей Ӏэрытххэм «лӀыкӀуэ» псалъэм и закъуэщ къыщыкӀуэр. «МелыӀыч» жиӀэу къыбгурыӀуи хъунущ.

* 5:8 Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 6:10 Е «нэхъ лъэщым».

* 7:7 Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 7:11 Е «Ӏущыгъэр щӀэиным щӀыгъумэ фӀыщ».

* 7:16 Е «зыщӀытебгъэкӀуэдэжын».

* 7:18 Гузэвэгъуэ куэдым пэӀэщӀэ хуэхъунщ – Е «ущиитӀми иригъуэзэнщ», е «ущиитӀри зэригъэзэщӀэнум иужь итынщ».

* 7:25 Бзаджэу... тезубыдащ – е «мыхъумыщӀагъэр зэрымыщӀагъуэри, акъылыншагъэм кӀуэцӀылъ зэрыщымыӀэри зэхэзгъэкӀыну тезубыдащ».

* 7:28 Журт. «миным зылӀ закъуэщ яхэзгъуэтар, зы бзылъхугъи яхэслъэгъуакъым». ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 8:8 Е «И псэм хуит щыӀэкъым».

* 8:9 Е «езым зэрекӀыжыр».

* 8:10 Е «Слъэгъуащ бзаджащӀэхэр, зэгуэрым Тхьэм и Унэм къакӀуэу щытыгъахэр, зэрыщӀалъхьэри, ер щилэжьу зыдэса къалэми зэраӀэщӀэгъупщыкӀыжри». Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 9:2 Пасэрей Ӏэрытхым «гущӀэгъуншэ» псалъэр хэткъым.

* 10:15 Е «Ӏулэр лэжьыгъэм апхуэдизкӀэ егъэулэури, къалэм хуэзышэ гъуэгури къыхуэгъуэткъым», е «Къалэм нэса зэрыхъуну щӀыкӀэр ищӀэкъыми, Ӏулэр лэжьыгъэм егъэулэу». Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 10:20 Журт. «бзурэ пэт, уи псалъэр ирихьэжьэнущ, быбатэурэ жыпӀар зэбгрихынущ».

* 11:1 Е «Хы Ӏуэхум уи мылъку хэлъхьи, хэхъуэншэ ухъункъым». Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэр мыращ: «Уи щӀакхъуэ Ӏыхьэр псым хэдзи, махуэ бжыгъэ дэкӀми, бгъуэтыжынщ». Псалъэжьым къикӀыр ӀупщӀ дыдэкъым.

* 11:2 Мы усэр зэхуэмыдэу къыбгурыӀуэуи хъунущ: 1. уи мылъкур Ӏуэху зыбжанэм хэлъхьи, вакъэ зэв ущихуэ къыпщхьэпэжынщ; 2. тхьэмыщкӀэм дэӀэпыкъуи, вакъэ зэв ущихуэ абыхэми зыкъыпщӀагъэкъуэжынщ.

* 11:10 НапӀэзыпӀэу блокӀ – еплъ 1:2 и еӀуэлӀапхъэм.

* 12:3 2-6-нэ едзыгъуэхэм щӀагъыбзэ гъэпсыкӀэ яӀэщ, зытеухуари жьыгъэращ. «Хьэжэхэмрэ» «плъакӀуэхэмрэ», уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, дзэмрэ нэмрэ хуэпхь хъунущ, «унэхъумэхэмрэ» «лӀы гуащӀэвхэмрэ», нэхъыбэм зэралъытэмкӀэ, Ӏэмрэ лъакъуэмрэ ехьэлӀащ.

* 12:4 Мы щӀыпӀэм къикӀыр пасэрей Ӏэрытхым нахуэу къыхэщкъым. Зи гугъу ищӀыр жьы хъуам къыхуэкӀуэ жэщмыжеймрэ тхьэкӀумэ жьажьэ зэрыхъумрэ арагъэнущ.

* 12:5 ЩӀыпцӀэщӀыдэм къыпидзэ къэгъагъэ хужьхэр, зэралъытэмкӀэ, зэхьэлӀар тхъугъэращ.

* 12:5 ЩӀыгъатхъэр хъуэпсашэм и хущхъуэгъуэу зэрахьэу щыта удз лӀэужьыгъуэщ. Гуащэгъатхъэ жызыӀи щыӀэ. Зи гугъу ищӀыр жьы хъуам хуэмыгъашэ хъуапсэрауэ къыщӀэкӀынущ.

* 12:6 Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр дыжьын Ӏуданэм пыщӀауэ шэху уэздыгъэр зэрыт фалъэращ.

* 12:11 Мэлыхъуэ башым и удыну къыптохуэ – пщыгъупщэжкъым – журт. «Ӏунэ хаукӀам хуэдэщ». ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэращ.

+ 1:1 ДжакӀуэ 1:12, ДжакӀуэ 7:27, ДжакӀуэ 12:8-10

+ 1:2 ДжакӀуэ 8:8,
+ 1:3 ДжакӀуэ 2:11, ДжакӀуэ 3:9, ДжакӀуэ 5:15
+ 1:8 Гъэс. 27:20
+ 1:9 ДжакӀуэ 3:15
+ 1:11 ДжакӀуэ 2:16
+ 1:13 ДжакӀуэ 2:26, ДжакӀуэ 3:10
+ 1:15 ДжакӀуэ 7:13
+ 1:16 ДжакӀуэ 2:9
+ 1:18 ДжакӀуэ 12:12
+ 2:2 Гъэс. 14:13
+ 2:9 ДжакӀуэ 1:16
+ 2:11 ДжакӀуэ 1:3, ДжакӀуэ 3:9, ДжакӀуэ 5:15
+ 2:14 ДжакӀуэ 3:19, ДжакӀуэ 9:2
+ 2:16 ДжакӀуэ 1:11

+ 2:24 ДжакӀуэ 3:12-13, ДжакӀуэ 5:18, ДжакӀуэ 8:15, ДжакӀуэ 5:18

+ 2:26 ДжакӀуэ 1:13
+ 3:9 ДжакӀуэ 1:3, ДжакӀуэ 2:11, ДжакӀуэ 5:15
+ 3:10 ДжакӀуэ 1:13, ДжакӀуэ 2:26
+ 3:11 ДжакӀуэ 8:17
+ 3:12 ДжакӀуэ 2:24
+ 3:13 ДжакӀуэ 2:24, ДжакӀуэ 5:19
+ 3:15 ДжакӀуэ 1:9
+ 3:19 ДжакӀуэ 2:14, ДжакӀуэ 9:2
+ 3:20 ДжакӀуэ 12:7
+ 3:22 ДжакӀуэ 2:24
+ 4:1 ДжакӀуэ 9:11, ДжакӀуэ 5:7
+ 4:2 ДжакӀуэ 7:1
+ 4:3 ДжакӀуэ 6:3
+ 4:5 Гъэс. 6:10-11, Гъэс. 24:33-34
+ 4:6 Гъэс. 15:16
+ 4:8 ДжакӀуэ 1:8
+ 4:17 Гъэс. 15:8
+ 5:2 Гъэс. 10:19
+ 5:4 Гъэс. 20:25
+ 5:6 ДжакӀуэ 12:13
+ 5:7 ДжакӀуэ 3:16, ДжакӀуэ 4:1
+ 5:12 ДжакӀуэ 6:1
+ 5:15 ДжакӀуэ 1:3, ДжакӀуэ 2:11, ДжакӀуэ 3:9
+ 5:18 ДжакӀуэ 2:24
+ 6:1 ДжакӀуэ 5:12
+ 6:2 Лк. 12:20
+ 6:3 ДжакӀуэ 4:3
+ 6:7 Гъэс. 16:26
+ 6:8 ДжакӀуэ 2:15
+ 6:10 ДжакӀуэ 1:10, ДжакӀуэ 3:15,
+ 6:11 ДжакӀуэ 5:2
+ 7:1 Гъэс. 22:1, ДжакӀуэ 4:2
+ 7:3 Лк. 6:21,
+ 7:5 Гъэс. 15:31-32
+ 7:7 Гъэс. 17:8
+ 7:8 Гъэс. 14:29
+ 7:13 ДжакӀуэ 1:15
+ 7:15 ДжакӀуэ 8:14
+ 7:17 Гъэс. 10:27

+ 7:19 Гъэс. 21:22, ДжакӀуэ 9:16, ДжакӀуэ 9:18

+ 7:20 Гъэс. 20:9,
+ 7:21 Гъэс. 30:10
+ 7:25 ДжакӀуэ 1:17
+ 7:26 Гъэс. 5:4, Гъэс. 22:14, Гъэс. 23:27
+ 8:3 ДжакӀуэ 10:4
+ 8:4 Данил 4:32
+ 8:9 ДжакӀуэ 3:16, ДжакӀуэ 4:1
+ 8:13 ДжакӀуэ 6:12
+ 8:14 ДжакӀуэ 7:15
+ 8:15 ДжакӀуэ 2:24
+ 8:17 ДжакӀуэ 3:11
+ 9:2 ДжакӀуэ 2:14, ДжакӀуэ 3:19,
+ 9:7 ДжакӀуэ 2:24
+ 9:12 Гъэс. 7:23
+ 9:16 ДжакӀуэ 7:19
+ 10:4 ДжакӀуэ 8:3
+ 10:7 Гъэс. 19:10
+ 10:8 Гъэс. 26:27
+ 10:12 Гъэс. 18:7
+ 10:14 Гъэс. 15:2
+ 10:17 Гъэс. 31:4
+ 10:19 ДжакӀуэ 7:12

+ 11:9 ДжакӀуэ 2:10, ДжакӀуэ 9:7, ДжакӀуэ 12:14,

+ 12:7 ДжакӀуэ 3:20,
+ 12:8 ДжакӀуэ 1:2
+ 12:9 Гъэс. 1:1
+ 12:12 ДжакӀуэ 1:18
+ 12:13 ДжакӀуэ 5:6
+ 12:14 ДжакӀуэ 11:9,

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBD

Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакІуэ • Сэфирэт и тхылъ

А

Б

Г

ГУ

ГЪ

Д

ДЗ

Е

Ж

ЖЬ

З

И

К

КЪ

КЪУ

КХЪУ

ЛЪ

ЛӀ

М

Н

П

И

П

С

Т

У

Ф

Х

ХУ

ХЬ

ХЪ

ХЪУ

Ч

Ш

И

Ш

Щ

ЩӀ

Ӏ

ӀУ

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ

Ахъуэ – и теплъэкӀэ хъурей-баринэу щыт жыг щхъуэ-фӀыцӀафэ, «инжир» жыхуаӀэращ.

Бэтэгъэ – лъагапӀэ, зыплъыхьыпӀэ.

Блэр пхын – мыуэ щӀыкӀэ блэм ебжурэ и пкъыр убыдын, зэщӀэмыкӀыжу щӀын.

Гие – цӀыхум мыхъумыщӀагъэ ӀэщӀэщӀам хущӀрагъэгъуэжын щхьэкӀэ зэреущие псэлъэкӀэ.

ГуащӀэ – къару, зэфӀэкӀыныгъэ; лъэщагъ, бланагъэ; пхъашэ, ябгэ; щхьэмыгъазэ; къикӀуэт зымыщӀэ.

ГуемыӀу псалъэ – жыӀэпхъаджэ, укӀытэгъуэ зыпылъ, жьэм къемыкӀу, гум еуэ псалъэ; псалъэ хъуэн.

Гунэдж – гукъыдэж; нэжэгужагъэ, нэщхъыфӀагъэ.

Гухьэ-гужь – гужьгъэжь, лъагъумыхъуныгъэ; гуращэ бзаджэ.

Гъэджылын – гъущӀыкӀэм игъуэтыну щэн-щытыкӀэм теухуауэ гъэунэхун.

ГъэӀэсэгъуей – жыӀэмыщӀэ, къэгъэдэӀуэгъуей.

ДэхащӀэ – ӀэфӀагъ, гуапагъ зыхэлъ псалъэ.

Дыщэ токъу – дыщэ гъэжа; цӀыхур зыгъэӀуэщхъу, зыӀэпызышэ мэгъу мывэ (зэхь.).

Дзеегъу – Ӏуэху зыпэрытыр, лэжьыгъэ кърахьэлӀэр щӀэх зэфӀэха хъун щхьэкӀэ зиш, зив, къинэмыщӀхэр зэдзылӀауэ зэдэлажьэ; дзей гъусэ.

ЕфыгъулӀэн – зыр зым нэхъыфӀу хущыту къалъытэу зэгуэпын; еижын.

Жагъуэзэрабг – гурымыхь, гущыкӀыгъуэ, жагъуэ.

Жьуджалэ – илъэситӀкӀэ къэкӀ, банэ зытет удз хъурей лӀэужьыгъуэ.

Зэусыгъуэджэн – зэмыпэсын, зыхуэмыгъэфэщэн.

Игъуэджэ – емыкӀу, емызэгъ, укӀытэгъуэ зыпылъ; къэхъун хуэмей Ӏуэху.

Игъуэнэмыс хъун – и ныбжь нэмысу дунейм ехыжын.

Икърарыншэ – пцӀыупс, пцӀыӀуэпцӀылэ, зи псалъэ темытыж; тхьэгъэпцӀ.

Инат – ерыщ, ерыпӀынэ; зи жыӀэрэ зи щӀэнрэ яхутемыкӀ.

КӀадэ – гъэтӀылъыгъэ.

КӀыщтэн – зы кумбыгъэм ит гъущӀыкӀэ плъар нэгъуэщӀ кумбыгъэм ипкӀэурэ гъэупщӀыӀун.

Къэгъэхъаржэн – хэхъуэ щӀын, зэгъэгъуэтын, къызыӀэрыгъэхьэн.

Къэжэр – 1. Перс щӀыналъэ. 2. Перс лъэпкъым щыщ.

Къуентхъ – зауэ, теуэ, зекӀуэ хуэдэхэм деж бийм къыӀэщӀах мылъку, Ӏэщэ-фащэ.

Къумалэ – бзэӀэфӀагъ, гуапагъэ.

Къутыргъэн – пагэ; зыхэзыӀэтыкӀ, зыкъызыфӀэщӀыж; пагагъэ.

Кхъуауэ – кӀапсэ пыщӀауэ псыкъуийм псыр кърырахыу джэрэзу щхьэщыт пкъожьей.

Лъэкъухь къэхьын – емыкӀу къэхьын, Ӏуэху игъуэджэ хэхуэн; икӀэу къыщӀидзын.

Лъэпощхьэпо – Ӏуэхум и кӀуэрабгъур къызыхэхыгъуей, кӀуапӀэ къозымыт щытыкӀэ.

ЛӀакъуэлӀэш – и лъэщагъкӀэ, тетыгъуэ иӀэкӀэ пщым къыкӀэлъыкӀуэу щыта уэркъ лъэпкъ; текстым зэрыхэтымкӀэ – ӀэнатӀэ лъагэ зиӀэ цӀыху лъэрызехьэ, тепщэныгъэ зиӀэ, куэд зыхузэфӀэкӀ.

Мэхъаджэ – гущӀэгъу зыхэмылъ, еру; бзаджэнаджэ; хъийм икӀа; шынагъуэ.

МэӀу – бжы, сэшхуэ хуэдэхэм пэщӀадзу зэрызрахъумэ гъущӀ пӀащӀэ е пхъэ хъурей (е плӀимэ); пшапэӀудз.

Мывэдз – мывэ зэрадз Ӏэмэпсымэ.

Мывэ сэрей – хадэ, пщӀантӀэ, щӀыхьэпӀэ сыт хуэдэхэр къызэрыхухьа мывэ блын.

Мысэ – къуаншагъэ зыбгъэдэлъ цӀыху.

Нэрыбгэ – цӀыху.

Нузыр – Тхьэм и цӀэкӀэ цӀыхум игъэзэщӀэну ит псалъэ, гухэлъ, гуращэ.

Ныбжьи – игъащӀэкӀэ, псэухукӀэ, дунейр щыӀэхукӀэ.

Пашэ – Ӏэтащхьэ; унафэщӀ, нэхъыщхьэ, Ӏэщхьэтет, тет.

Пэбгъэн (мэпабгъэ) – зыгурым хущӀэкъун, щӀэхъуэпсын.

ПкӀауэ – цӀыр-цӀыр макъхэр игъэӀуу, пкӀэуэ къэзыкӀухь псэущхьэ цӀыкӀу.

ПкъыщӀэлӀэ хъун – ешын, пщын, гугъуехьым къыхэкӀыу пкъыр щӀэлӀэн.

ПсэкӀуэдщӀагъэ – Тхьэм и хабзэрэ и псалъэрэ емызэгъ ӀуэхущӀафэ; гуэныхь.

Псыгуэн – жыг хадэхэм, къэкӀыгъэхэм псы щӀагъэлъадэр щаӀыгъ е зэрыт псы ӀыгъыпӀэ.

ПсынщӀэетэ тхьэлъанэ – емыгупсысауэ, зэмыгъэзэхуауэ, зэпэмылъытауэ ящӀ псалъэ, тхьэрыӀуэ.

Псыхуэш – псыфӀэӀу, «уксус» жыхуаӀэращ.

И пхъэ къикӀын – ехъулӀэн, унэн, фӀы къеуэлӀэн.

ПшапэӀудз – мэӀу; шынагъуэм (цӀыхуейм, бзаджэнаджэм, щхъуэм, н.къ.) пэӀэщӀэ зызэрыхуэпщӀ Ӏуэхуфэ е псэлъафэ (зэхь.).

Пшэрыхьын – къэущэкӀуар зэӀыхын, пщэфӀын.

Пщэжын – гъущӀыкӀэ плъам щымыщу хэлъыр хэгъэкъэбзыкӀын.

СанэщӀэху – жызумым и псыр къызэрыщӀаху Ӏэмэпсымэ.

Сэрей – пащтыхьыр, хъаныр, пщыр зыщыпсэууэ щыта уардэ унэ.

Тхьэпщ – дин хуэӀухуэщӀэхэр зезыхьэ цӀыху, дин лэжьакӀуэ.

ТхьэщӀа иӀэн – тхьэрыӀуэ; тхьэлъанэ зыхэлъ Ӏуэху.

Уанэ мыгъуэр телъхьэн – гузэвэгъуэ хэхуэн.

Уэкъуо – жьапщае, жьышхуэ; жьыкӀурий.

Уэхьий – бегъымбархэм къахуех Тхьэм и псалъэр е и унафэр.

УпщӀэж ехьэлӀэн – Ӏуэхум чэнджэщ къыхегъэлъхьэн; зыгуэрым ечэнджэщын.

УпщӀэжакӀуэ – упщӀэжэгъу, чэнджэщэгъу; чэнджэщакӀуэ.

Ухэсын – зы Ӏуэхугъуэм пыухыкӀауэ теубыдэн; унафэ къэщтэн.

Ущэн – зыщӀыпӀэ зыгуэр илъхьэн, зыгуэр из щӀын.

Фэлъыр дэхын – зыгуэрым ткӀийуэ ешхыдэн; удын ехын.

Фо бэшх – фо куэд зышх; ӀэфӀышх.

Хэгъэгу – хэку, лъахэ, щӀыпӀэ, щӀыналъэ.

Хей – къуаншагъэ зыбгъэдэмылъ цӀыху.

Хеяжьэ баш – хеящӀэм хейщӀэгъуэр зэрызригъакӀуэ баш. Къуаншагъэ зыбгъэдэлъыр щызэхигъэкӀкӀэ, хеящӀэм хейуэ къигъэлъэгъуар здэщыт лъэныкъуэмкӀэ башыр ирихьэкӀмэ, абы мысагъэ зэрыбгъэдэмылъыр цӀыхум яригъащӀэрт.

ХеящӀэ – хеяжьэ; къуаншагъэ зыбгъэдэлъыр зэхэзыгъэкӀ цӀыху.

ХущӀэджэн – зыгуэрым хуэпсэлъэн, и Ӏей жыӀэн, хуэмыфащэ епэсын; хущӀэбжэн, ебгын.

Хьэкум – цӀыху зэныкъуэкъухэм я Ӏуэхур зэхэзыгъэкӀ, щӀэпхъаджэ зылэжьам хуэфащэ тезыр тезылъхьэ щӀыпӀэ е ӀуэхущӀапӀэ; хеящӀэ.

Хьилэгу – бзаджэ; щӀэкӀыпӀэ зи куэд, ӀэмалкӀэ Ӏэзэ; хьилэшы.

Хъарзынэщ – хъугъуэфӀыгъуэхэр щахъумэ, щагъэтӀылъ, щызэрахьэ щӀыпӀэ; хъумапӀэ.

Хъатэ пэмыхьэ щӀын – къыпфӀэмыӀуэхун, зыгуэрым уасэ емытын; зыгуэрым фӀэмылӀыкӀын.

Хъырцыжь – хъунщӀакӀуэ, техакӀуэ.

Хъуэхъупэ тын – фӀыщӀэгуапэ псалъэ.

Хъугъэ-щӀагъэ – къэхъугъэ, Ӏуэхугъуэ блэкӀа.

Хъурджанэ – зыгуэр ирикӀэращӀэу пкъощӀэсэм хэщӀыхьа епхыпӀэ.

Чэтэн – щэкӀ Ӏув лъэпкъыгъуэ, пхъашэу зэӀущауэ.

ЧыракӀуэ – чырэм хэт цӀыху; чырэкӀэ зыгуэр къешэкӀын, зехьэн.

Шэс – зыгуэр бгъэзэщӀэну е бгъэпэжыну пщэрылъ зыщыпщӀыжкӀэрэ узэрыхуэ щытыкӀэ.

ШэсыпӀэ иувэн – шэс хьэкъ; шэс папщӀэу зыгуэрым и цӀэкӀэ увын.

Шэчалъэ – тэрэзэ, гырэ.

(И ӀэдакъэщӀэкӀ) и шхыгъуи ихуэн – цӀыхум ищӀам, илэжьам пэкӀуэ игъуэтыжын, фӀыщӀэгуапэ щӀыгъуэ ихуэн.

ШыӀагъэ – шыӀэныгъэ.

Щауэгъу – ныбжэгъу.

ЩуӀэгъэ – нысащӀэ; бзылъхугъэ щхьэгъусэ.

ЩхьэкӀуэ – хъыбар гуауэ, хъыбар Ӏей; жагъуэ, губгъэн (зэхь.).

ЩыжакӀуэ – зыгуэрым къыщхьэщыж, зыгуэрым къыдэщӀ; щхьэщыжакӀуэ.

ЩынэщӀылъху – щӀымахуэм халъхуа щынэ.

Щыхъэн – щекӀуэкӀын, къыщыхъун.

ЩӀэнэкӀалэ – цӀыхум щӀэнакӀэр; ауаныщӀ.

Ӏэл – бзаджэ; ерыщ, еру; зэгъыгъуей, сампӀэимыхьэ.

Ӏэщхьэтет – унафэщӀ, нэхъыщхьэ, тет, Ӏэтащхьэ.

Ӏуэрбжэр – псэлъэрей; мыхъумыщӀэ куэд жызыӀэ.

Ӏулэ – акъылыншэ, мыгубзыгъэ, делэ.

Ӏумэт – пащтыхьым пэжу хущыт, щыпкъэу бгъэдэт; зы дин зылэжь, а диным ит цӀыху гуп.

«джакӏуэ» Цӏэгъэлъагъуэ

«ДжакӀуэ» тхылъым къыщыкӀуэ гупсысэ нэхъыщхьэхэм я цӀэгъэлъагъуэ

Гухэхъуэр

2:1-11; 2:24-26; 3:12-13; 3:22; 5:17-19; 6:9; 8:15; 9:7-9; 11:7-10

Дэзыкъузэхэмрэ захуагъэ зезымыхьэхэмрэ

3:16; 4:1-3; 5:7-8; 8:9

ЕхъулӀэныгъэмрэ мылъкумрэ

2:4-11; 2:26; 4:8; 5:9-14; 5:18; 6:1-6; 7:7; 11:1-2

Къытезымыгъэзэж зэрыщымыӀэр

1:4-11; 3:15; 4:13-16

Лэжьыгъэр

1:3; 2:11; 2:18-23; 2:24; 3:9-13; 3:22; 4:5-6; 4:8; 5:15-16; 5:17; 6:7-9

ЛӀэныгъэр

2:14-16; 3:19-21; 7:2; 9:1-6; 12:5-7

Псалъэр

5:1-6; 6:11; 10:12-14

ПщӀэ зимыӀэр

1:2; 1:14; 1:17; 2:1; 2:11; 2:15-17; 2:18-23; 2:26; 3:19; 4:4; 4:7-8; 4:16; 5:9; 5:15; 6:2; 6:9; 7:6; 8:10; 8:14; 11:8; 12:8

ПӀалъэр

3:1-8; 8:6; 9:11-12

Тепщэныгъэр

4:14-16; 5:7-8; 8:2-5; 10:4; 10:5-7; 10:16-17; 10:20

Тхьэм фӀэлӀыкӀыныр

3:14; 4:17; 5:1-6; 8:12-13; 11:9; 12:1-7; 12:13-14

ЦӀыхум и зэхэщӀыкӀыр

3:11; 3:22; 6:10-12; 7:13-14; 7:24; 8:6-8; 8:16-17; 9:1; 9:12; 10:14; 11:5-6

ШыӀагъэр

7:8-9; 10:4

Щыпкъагъэмрэ бзаджащӀагъэмрэ

3:17; 7:15-18; 7:20; 7:25-29; 8:10-14; 9:1-2

Ӏущыгъэмрэ делагъэмрэ

1:17-18; 2:12-16; 4:5; 6:8; 7:4-12; 7:19; 7:23-25; 8:1; 9:13-18; 10:1-3; 10:12-15; 12:11

Table of Contents

Гъэсэпэтхыдэхэр • Джакіуэ • Сэфирэт И Тхылъ: Джакӏуэ

Хэзыгъэгъуазэ

Джакӏуэ

- Пэублэ Псалъэ
- Япэ Ӏыхьэ
- ЕтӀуанэ Ӏыхьэ
- Ещанэ Ӏыхьэ
- ЕплӀанэ Ӏыхьэ
- Етхуанэ Ӏыхьэ
- Еханэ Ӏыхьэ
- Ебланэ Ӏыхьэ
- Еянэ Ӏыхьэ
- Ебгъуанэ Ӏыхьэ
- ЕпщӀанэ Ӏыхьэ
- ЕпщыкӀузанэ Ӏыхьэ
- ЕпщыкӀутӀанэ Ӏыхьэ

Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

Ахъуэ
Бэтэгъэ
Блэр пхын
Гие
ГуащӀэ
ГуемыӀу псалъэ
Гунэдж
Гухьэ-гужь
Гъэджылын
ГъэӀэсэгъуей
ДэхащӀэ
Дыщэ токъу
Дзеегъу
ЕфыгъулӀэн
Жагъуэзэрабг
Жьуджалэ
Зэусыгъуэджэн
Игъуэджэ
Игъуэнэмыс хъун
Икърарыншэ
Инат
КӀадэ
КӀыщтэн
Къэгъэхъаржэн
Къэжэр
Къуентхъ
Къумалэ
Къутыргъэн
Кхъуауэ
Лъэкъухь къэхьын
Лъэпощхьэпо
ЛӀакъуэлӀэш
Мэхъаджэ
МэӀу
Мывэдз
Мывэ сэрей
Мысэ
Нэрыбгэ
Нузыр
Ныбжьи
Пашэ
Пэбгъэн (мэпабгъэ)
ПкӀауэ
ПкъыщӀэлӀэ хъун
ПсэкӀуэдщӀагъэ
Псыгуэн
ПсынщӀэетэ тхьэлъанэ
Псыхуэш
И пхъэ къикӀын
ПшапэӀудз
Пшэрыхьын
Пщэжын
СанэщӀэху
Сэрей
Тхьэпщ
ТхьэщӀа иӀэн
Уанэ мыгъуэр телъхьэн
Уэкъуо
Уэхьий
УпщӀэж ехьэлӀэн
УпщӀэжакӀуэ
Ухэсын
Ущэн
Фэлъыр дэхын
Фо бэшх
Хэгъэгу
Хей
Хеяжьэ баш
ХеящӀэ
ХущӀэджэн
Хьэкум
Хьилэгу
Хъарзынэщ
Хъатэ пэмыхьэ щӀын
Хъырцыжь
Хъуэхъупэ тын
Хъугъэ-щӀагъэ
Хъурджанэ
Чэтэн
ЧыракӀуэ
Шэс
ШэсыпӀэ иувэн
Шэчалъэ
(И ӀэдакъэщӀэкӀ) и шхыгъуи ихуэн
ШыӀагъэ
Щауэгъу
ЩуӀэгъэ
ЩхьэкӀуэ
ЩыжакӀуэ
ЩынэщӀылъху
Щыхъэн
ЩӀэнэкӀалэ
Ӏэл
Ӏэщхьэтет
Ӏуэрбжэр
Ӏулэ
Ӏумэт
«джакӏуэ» Цӏэгъэлъагъуэ